Torakal Disk Fıtığı Tedavisi: Hangi Aşamada Hangi Tedavi Yapılır?
Torakal bölge, boyun ile bel arasındaki sırt omurlarından oluşur. Bu bölgede görülen disk fıtıkları, bel ve boyun fıtıklarına göre daha nadirdir.
Torakal disk fıtığı bazen yalnızca sırt ağrısına neden olurken, bazı hastalarda göğüs çevresine, kaburgalara veya karın bölgesine doğru yayılan ağrı oluşturabilir. Daha ileri durumlarda omuriliğe bası yaparak bacaklarda güçsüzlük, uyuşma, yürüme ve denge problemlerine yol açabilir.
Bu nedenle torakal disk fıtığında tedavi planlanırken yalnızca MR görüntüsüne değil, hastanın şikâyetlerine ve özellikle nörolojik muayenesine dikkat edilir.
Her torakal disk fıtığı ameliyat gerektirmez. Ancak omurilik basısı ve nörolojik bulgular söz konusu olduğunda değerlendirme çok daha dikkatli yapılmalıdır.
Torakal Disk Fıtığında Tedavi Aşamaları Nelerdir?
Hastanın durumuna göre genel olarak şu tedavi seçenekleri değerlendirilebilir:
1. Aşama → İlaç, hareket ve egzersiz
2. Aşama → Fizik tedavi ve rehabilitasyon
3. Aşama → Girişimsel ağrı tedavileri
4. Aşama → Seçilmiş hastalarda ileri girişimsel yöntemler
5. Aşama → Omurilik basısı veya gerekli diğer durumlarda cerrahi
Bu aşamalar her hastada aynı sırayla uygulanmaz.
Özellikle torakal bölgede omurilik basısı olup olmadığı, tedavi seçiminde önemli bir belirleyicidir.
1. Aşama: Yeni Başlayan Torakal Bölge Ağrısında İlk Tedavi
Torakal disk problemi bulunan hastada ciddi nörolojik bulgu yoksa ve ağrı yeni başlamışsa çoğu zaman öncelikle konservatif tedaviler değerlendirilir.
Bunlar:
- Uygun ilaç tedavisi
- Günlük hareketliliğin korunması
- Postür ve ergonominin düzenlenmesi
- Uygun egzersiz programı
- Fizik tedavi ve rehabilitasyon
- Sırt ve gövde kaslarının güçlendirilmesi
olabilir.
Ancak göğüs veya karın bölgesine yayılan ağrının her zaman omurgadan kaynaklanmadığı unutulmamalıdır.
Özellikle yeni başlayan göğüs ağrısı, nefes darlığı, terleme veya kalp-damar sistemiyle ilişkili başka belirtiler varsa öncelikle ilgili tıbbi nedenler dışlanmalıdır.
MR’da Torakal Disk Fıtığı Görülmesi Ne Anlama Gelir?
MR’da torakal disk protrüzyonu veya hernisi görülmesi tek başına tedavi veya ameliyat kararı anlamına gelmez.
Bazı disk fıtıkları herhangi bir şikâyete neden olmayabilir.
Bu nedenle:
MR bulgusu + hastanın ağrısı + nörolojik muayene
birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle torakal bölgede fıtığın omuriliğe ne kadar yaklaştığı veya bası oluşturup oluşturmadığı önem taşır.
2. Aşama: Ağrı Devam Ediyorsa
Konservatif tedavilere rağmen sırt ağrısı devam ediyorsa öncelikle ağrının kaynağı yeniden değerlendirilmelidir.
Çünkü torakal bölgede ağrı yalnızca disk fıtığından kaynaklanmayabilir.
Kas ve eklem kaynaklı ağrılar, faset eklemler, kostovertebral eklemler ve diğer omurga yapıları da ağrıya neden olabilir.
Bu nedenle tedavi, ağrının kaynağına göre planlanmalıdır.
3. Aşama: Torakal Bölgede Girişimsel Ağrı Tedavileri
Uygun hastalarda girişimsel ağrı tedavileri, özellikle konservatif tedavilere rağmen devam eden ağrının kontrolünde değerlendirilebilir.
Torakal bölgede kullanılabilecek girişimsel yöntemler arasında hastanın ağrı kaynağına göre:
- Torakal epidural enjeksiyonlar
- Selektif sinir kökü enjeksiyonları
- Faset eklem enjeksiyonları
- Medial dal blokları
- Uygun hastalarda radyofrekans uygulamaları
- Bazı seçilmiş disk kaynaklı ağrılarda ileri girişimsel yöntemler
bulunabilir.
Ancak bu yöntemlerin tamamı her torakal disk fıtığı hastasına uygulanmaz.
Önemli olan MR’da fıtık görülmesi değil, ağrının gerçekten hangi yapıdan kaynaklandığının belirlenmesidir.
Torakal “Nokta Atışı” Tedavisi Nedir?
Torakal bölgede bazı hastalarda görüntüleme eşliğinde epidural veya sinir kökü çevresine yönelik enjeksiyonlar uygulanabilir. Dorsal root ganglion rft yani sinir kökü radyofrekansla uyarı tedavisi ile beraber uygulanması etkiyi artırabilir.
Amaç, sinir kökü çevresindeki inflamasyonu ve ağrıyı azaltmaktır.
Özellikle sinir kökü irritasyonuna bağlı olarak kaburga boyunca kuşak şeklinde yayılan ağrı bulunan uygun hastalarda girişimsel tedaviler değerlendirilebilir.
Bu tür ağrılar bazen göğüs veya karın bölgesinde hissedildiği için hastalar ağrının kaynağını omurga ile ilişkilendirmekte zorlanabilir.
Burada doğru tanı büyük önem taşır.
4. Aşama: Torakal Disk Kaynaklı Kronik Ağrıda İleri Girişimler
Bazı hastalarda ağrının disk kaynaklı olduğu düşünülebilir.
Bu durumda ileri girişimsel yöntemler teorik olarak değerlendirilebilir; ancak torakal bölgedeki anatomik yapıların özellikleri nedeniyle hasta seçimi çok önemlidir.
Disk içi veya disk çevresine yönelik girişimlerin rutin olarak her torakal disk fıtığında uygulanması doğru değildir.
Özellikle omurilik basısı bulunan hastalarda yalnızca ağrıyı azaltmaya yönelik bir işlem planlamadan önce nörolojik ve cerrahi değerlendirme yapılmalıdır.
Bu nedenle torakal disk fıtığında “iğneyle fıtığı yok etme” gibi kesin ifadeler bilimsel açıdan doğru değildir.
DRG RFT ,SERVİKAL EPİDUROLİZİS, İNTRADİSKAL RFT , NUKLEOPLASTİ tedavilerden bazılarıdır.
Torakal Disk Fıtığında Girişimsel Tedavilerin Yeri
Girişimsel ağrı tedavilerinin amacı her zaman fıtığı ortadan kaldırmak değildir.
Uygun hastalarda hedef:
Ağrıyı azaltmak
Sinir kaynaklı ağrıyı kontrol etmek
Hareket kabiliyetini artırmak
Rehabilitasyona katılımı kolaylaştırmak
ve hastanın yaşam kalitesini yükseltmektir.
Bu nedenle girişimsel tedaviler, uygun hastalarda ameliyat ile ilaç tedavisi arasında önemli bir tedavi seçeneği oluşturabilir.
Ancak cerrahi gerektiren bir hastada girişimsel ağrı tedavileriyle zaman kaybedilmemelidir.
5. Aşama: Ne Zaman Cerrahi Tedavi Gerekebilir?
Torakal disk fıtıklarında cerrahi kararı özellikle omurilik basısı ve nörolojik bulgular açısından değerlendirilir.
Aşağıdaki bulgular varsa beyin ve sinir cerrahisi veya omurga cerrahisi değerlendirmesi gerekir:
- Bacaklarda güçsüzlük
- Yürüme bozukluğu
- Denge kaybı
- Bacaklarda belirgin uyuşma veya his değişikliği
- İlerleyen nörolojik bulgular
- Omurilik basısına bağlı miyelopati bulguları
- İdrar veya dışkı fonksiyonlarında yeni gelişen ciddi bozukluklar
Bu durumlarda yalnızca ağrı tedavisine odaklanmak doğru değildir.
Torakal Disk Fıtığında Omurilik Basısı Neden Önemlidir?
Boyun ve bel bölgesindeki bazı disk fıtıklarından farklı olarak torakal bölgede omurilik kanal içerisinde bulunur.
Bu nedenle torakal disk fıtığının omuriliğe bası yapması halinde miyelopati, yani omurilik fonksiyonlarının etkilenmesi ortaya çıkabilir.
Hastada başlangıçta yalnızca sırt veya göğüs çevresinde ağrı bulunabilir. Daha sonra bacaklarda sertlik, güçsüzlük, yürüme veya denge problemleri gelişebilir.
Bu nedenle nörolojik bulguların ortaya çıkması veya ilerlemesi önemsenmelidir.
Torakal Disk Fıtığında Hangi Tedavi, Hangi Durumda?
| Hastanın durumu | Değerlendirilebilecek yaklaşım |
| Yeni başlayan hafif sırt ağrısı | İlaç + hareket + egzersiz |
| Kas ve eklem kaynaklı ağrı | Fizik tedavi + rehabilitasyon |
| Sinir boyunca yayılan ağrı | Uygun hastada girişimsel tedavi |
| Kaburga çevresine yayılan radiküler ağrı | Uygun hastada epidural/sinir kökü enjeksiyonu |
| Faset veya eklem kaynaklı ağrı | Tanısal enjeksiyonlar, uygun hastada radyofrekans |
| Kronik ve seçilmiş disk kaynaklı ağrı | İleri girişimsel yöntemler değerlendirilebilir |
| Omurilik basısı | Cerrahi değerlendirme |
| İlerleyen nörolojik kayıp | Cerrahi değerlendirme ön plandadır |
Torakal Disk Fıtığı Ameliyatsız Tedavi Edilebilir mi?
Evet. Her torakal disk fıtığı ameliyat gerektirmez.
Nörolojik kayıp bulunmayan ve ciddi omurilik basısı olmayan uygun hastalarda konservatif tedaviler ve gerektiğinde girişimsel ağrı tedavileri değerlendirilebilir.
Ancak torakal bölgede omurilik basısı varsa tedavi yaklaşımı farklılaşır.
Bu nedenle “ameliyatsız tedavi” hedefi, cerrahi gerektiren hastalarda cerrahinin yerine geçirilmemelidir.
Torakal Disk Fıtığında “En İyi Tedavi” Hangisidir?
Tek bir tedavi yöntemi bütün hastalar için doğru değildir.
Bir hastada yalnızca egzersiz ve rehabilitasyon yeterli olabilir.
Başka bir hastada kaburga boyunca yayılan sinir ağrısı nedeniyle girişimsel enjeksiyon tedavisi düşünülebilir.
Bir başka hastada ise omurilik basısı ve nörolojik bulgular nedeniyle cerrahi tedavi daha uygun olabilir.
Bu nedenle tedavinin temel prensibi:
Doğru tanı → doğru hasta seçimi → uygun tedavi → düzenli takip
şeklindedir.
Sonuç
Torakal disk fıtığı, boyun ve bel fıtığına göre daha nadir görülür ve tedavi planında özel değerlendirme gerektirir.
Hastanın yalnızca MR görüntüsüne bakarak tedavi kararı verilmemelidir.
Ağrının karakteri, nörolojik muayene, fıtığın omurilik ve sinir yapılarıyla ilişkisi ve hastanın günlük yaşamındaki etkisi birlikte değerlendirilmelidir.
Uygun hastalarda ilaç, egzersiz ve fizik tedaviye ek olarak girişimsel ağrı tedavileri, ağrının kontrol edilmesinde ve rehabilitasyon sürecinin desteklenmesinde önemli bir seçenek olabilir.
Ancak omurilik basısı veya ilerleyen nörolojik bulgular bulunan hastalarda öncelik, gecikmeden uygun cerrahi değerlendirmedir.
Torakal disk fıtığında amaç yalnızca MR’daki fıtığı tedavi etmek değil; ağrıyı kontrol etmek, nörolojik fonksiyonları korumak ve hastanın yaşam kalitesini en güvenli şekilde artırmaktır.
Dr. Erkan TEYİN