Migren ve Girişimsel Tedaviler

Migren ve Girişimsel Tedaviler: Botulinum Toksin, Sfenopalatin Ganglion Bloğu ve Oksipital Sinir RF
Migren, yalnızca sıradan bir baş ağrısı değildir. Genellikle zonklayıcı baş ağrısına ışık ve sese hassasiyet, bulantı, kusma ve hareketle ağrının artması eşlik edebilir. Bazı hastalarda baş ağrısından önce görme bozukluğu, ışık çakmaları veya uyuşma gibi aura belirtileri görülebilir.
Özellikle sık tekrarlayan ve kronik migren haline gelen hastalarda ilaç tedavilerinin yanında girişimsel ağrı tedavileri de değerlendirilebilir.
Kronik migren nedir?
Ayda 15 gün veya daha fazla baş ağrısı yaşanması ve bu günlerin en az 8’inde migren özelliklerinin bulunması kronik migren olarak tanımlanır.
Sık baş ağrısı yaşayan kişilerde amaç yalnızca ağrıyı geçirmek değil, baş ağrısı yaşanan günlerin sayısını azaltmaktır.
Migren tedavisinde botulinum toksin
Botulinum toksin, özellikle kronik migrenin koruyucu tedavisinde kullanılan etkili tedavilerden biridir.
Burada önemli bir ayrım vardır:
Botulinum toksin migren atağı başladığında ağrıyı hemen geçirmek için uygulanmaz.
Düzenli aralıklarla uygulanarak ilerleyen dönemde baş ağrısı ve migren günlerinin sayısını azaltmak amaçlanır.
Tedavide baş, alın, şakak, ense ve boyun bölgesindeki belirli noktalara enjeksiyon yapılır.
Kronik migren için kullanılan standart uygulamada enjeksiyonlar genellikle 12 haftada bir tekrarlanır.
Bilimsel kılavuzlarda botulinum toksin, kronik migrenin önleyici tedavisinde önerilen tedavilerden biridir.
Botulinum toksin migreni tamamen geçirir mi?
Her hastada aynı sonucu vermez.
Amaç migreni tamamen ortadan kaldırmak yerine;
• Baş ağrısı günlerini azaltmak,
• Ağrının şiddetini azaltmak,
• Ağrı kesici kullanımını azaltmak,
• Günlük yaşamı kolaylaştırmak
ve hastanın yaşam kalitesini artırmaktır.
Bazı hastalarda ilk uygulamadan sonra fayda görülürken, bazı hastalarda belirgin sonuç için birkaç uygulama gerekebilir.
Sfenopalatin ganglion bloğu nedir?
Sfenopalatin ganglion, baş ve yüz bölgesindeki ağrı yollarıyla ilişkili küçük bir sinir yapısıdır.
Sfenopalatin ganglion bloğunda (SPG blok) bu bölgeye lokal anestezik ilaç verilerek ağrı sinyallerinin azaltılması amaçlanır.
İşlem bazı hastalarda burun içinden uygulanabilir.
Migren tedavisinde SPG blok her hastaya rutin olarak uygulanan bir tedavi değildir. Bilimsel çalışmalar bulunmasına rağmen migren tedavisindeki kanıt düzeyi botulinum toksin kadar güçlü değildir.
Bu nedenle SPG blok, uygun hastalarda ve hastanın özellikleri değerlendirilerek uygulanmalıdır.
Oksipital sinir bloğu nedir?
Oksipital sinirler, başın arka kısmının ve ensenin duyusunu taşıyan sinirlerdir.
Özellikle ense ve başın arka bölümünde ağrısı bulunan migren hastalarında büyük oksipital sinir bloğu uygulanabilir.
İşlem sırasında sinirin bulunduğu bölgeye lokal anestezik ilaç verilerek ağrı sinyallerinin azaltılması hedeflenir.
Oksipital sinir bloğu bazı migren hastalarında hem atak tedavisinde hem de koruyucu tedavinin bir parçası olarak değerlendirilebilir.
Oksipital sinir radyofrekans tedavisi nedir?
Oksipital sinir bloğundan fayda gören ancak ağrısı tekrar eden bazı hastalarda oksipital sinir radyofrekans (RF) tedavisi değerlendirilebilir.
Özellikle pulsed radyofrekans (PRF) yönteminde sinire kontrollü enerji uygulanarak sinirin ağrı iletimini azaltmak amaçlanır.
Halk arasında radyofrekans tedavileri bazen “sinir yakma” olarak ifade edilir. Ancak pulsed radyofrekans uygulamasında amaç siniri tamamen yok etmek değildir.
Bu tedavi, özellikle ilaç tedavilerinden yeterli fayda görmeyen ve uygun hastalarda değerlendirilebilecek girişimsel seçeneklerden biridir.
Botulinum toksin, SPG blok ve oksipital RF arasındaki fark nedir?
Botulinum toksin:
Özellikle kronik migrenin önlenmesinde kullanılır. Düzenli aralıklarla uygulanır ve etkisinin ortaya çıkması zaman alabilir.
Sfenopalatin ganglion bloğu:
Baş ve yüz bölgesindeki ağrı yollarında rol oynayan bir sinir merkezini hedefler. Seçilmiş hastalarda kullanılabilir.
Oksipital sinir bloğu:
Başın arka kısmındaki sinirleri hedefler. Özellikle ense ve başın arkasında ağrısı olan hastalarda değerlendirilebilir.
Oksipital sinir PRF/RF:
Oksipital sinirin ağrı iletimini daha uzun süreli azaltmayı amaçlayan girişimsel bir yöntemdir.
Hangi migren hastalarında bu tedaviler düşünülebilir?
Özellikle;
• Sık migren atağı yaşayan,
• Kronik migreni bulunan,
• Koruyucu ilaçlardan yeterli fayda görmeyen,
• İlaçların yan etkilerini tolere edemeyen,
• Çok sık ağrı kesici kullanmak zorunda kalan,
• Migren nedeniyle iş ve sosyal yaşamı bozulan
hastalarda girişimsel tedaviler değerlendirilebilir.
Ancak her baş ağrısı migren değildir. Yeni başlayan, alışılmışın dışında veya giderek şiddetlenen baş ağrılarında öncelikle başka nedenlerin araştırılması gerekir.
Kısaca
Kronik migren tedavisinde botulinum toksin, bilimsel kanıtı güçlü ve yerleşmiş koruyucu tedavi seçeneklerinden biridir.