Trigeminal Nevralji ve Gasser Ganglion Radyofrekans Tedavisi

Trigeminal nevralji, yüzde ani başlayan, çok şiddetli ve kısa süreli ağrı ataklarıyla seyreden bir sinir hastalığıdır. Halk arasında bazen “yüz siniri ağrısı” veya “şimşek çakar gibi yüz ağrısı” şeklinde tarif edilir.

Ağrı çoğunlukla yüzün tek tarafında görülür. Konuşmak, yemek yemek, diş fırçalamak, yüzü yıkamak veya hafif bir dokunma bile ağrıyı başlatabilir.

Trigeminal nevraljide ağrı tedavisinin ilk basamağında genellikle ilaçlar kullanılır. İlaç tedavisinin yetersiz kaldığı, yan etkilerin fazla olduğu veya ilaçların kullanılamadığı seçilmiş hastalarda Gasser ganglion radyofrekans (RF) tedavisi değerlendirilebilir.

Trigeminal nevralji nedir?

Trigeminal sinir, yüzün duyusunu taşıyan en önemli sinirlerden biridir. Bu sinirin üç ana dalı bulunur ve alın, yanak, burun, çene ve ağız çevresinden gelen duyuların taşınmasında görev yapar.

Trigeminal nevraljide sinir normalden fazla uyarılabilir hale gelir.

Hasta ağrıyı genellikle:

• Elektrik çarpması gibi,
• Şimşek çakar gibi,
• Bıçak saplanır gibi,
• Çok kısa fakat son derece şiddetli

şeklinde tarif eder.

Ağrı birkaç saniye sürebileceği gibi art arda gelen ataklar halinde de ortaya çıkabilir.

Trigeminal nevralji ağrısını ne tetikler?

Trigeminal nevraljinin önemli özelliklerinden biri, çok hafif bir temasın bile ağrıyı başlatabilmesidir.

Örneğin:

• Diş fırçalamak,
• Yemek yemek,
• Konuşmak,
• Tıraş olmak,
• Yüzü yıkamak,
• Soğuk hava,
• Yüze hafifçe dokunmak

ağrıyı tetikleyebilir.

Bazı hastalar ağrı başlayacak korkusuyla yemek yemekten veya konuşmaktan kaçınabilir.

Trigeminal nevralji nasıl tedavi edilir?

Tedavi hastanın durumuna göre planlanır.

İlk olarak genellikle ilaç tedavisi uygulanır. Karbamazepin veya okskarbazepin gibi ilaçlar trigeminal nevraljide sık kullanılan tedavilerdendir.

İlaçlar yeterli olmazsa, ciddi yan etkilere neden olursa veya uzun süre kullanılamazsa girişimsel tedaviler gündeme gelebilir.

Bunlardan biri Gasser ganglion radyofrekans tedavisidir.

Gasser ganglion nedir?

Gasser ganglion, trigeminal sinirin yüz bölgesinden gelen ağrı ve duyu sinyallerinin toplandığı önemli bir sinir merkezidir.

Bu nedenle trigeminal nevralji tedavisinde Gasser ganglion önemli bir hedef bölgedir.

Halk arasında bazen “yüz sinirinin ağrı merkezi” şeklinde basitleştirilerek anlatılabilir.

Gasser ganglion radyofrekans (RF) tedavisi nedir?

Gasser ganglion radyofrekans tedavisi, trigeminal nevraljide ağrı sinyallerini azaltmak amacıyla uygulanan girişimsel bir tedavidir.

İşlem sırasında özel bir iğne, röntgen görüntüleme eşliğinde yüzün yan tarafındaki doğal bir kemik geçişinden ilerletilerek Gasser ganglion bölgesine ulaştırılır.

İğnenin doğru yerde olduğu kontrol edildikten sonra kontrollü radyofrekans enerjisi uygulanır.

Amaç, ağrıyı taşıyan sinir liflerinin çalışmasını kontrollü şekilde azaltarak ağrı ataklarını hafifletmektir.

Halk arasında bu işlem bazen “trigeminal sinire radyofrekansla sinir yakma” şeklinde ifade edilir. Ancak işlem kontrollü bir şekilde yapılır ve amaç siniri tamamen yok etmek değildir.

Gasser RF tedavisi kimlere uygulanabilir?

Özellikle;

• İlaç tedavisine yeterli yanıt vermeyen,
• İlaçların yan etkilerini tolere edemeyen,
• İlaç kullanması uygun olmayan,
• Tekrarlayan ve yaşam kalitesini ciddi şekilde bozan trigeminal nevraljisi bulunan

uygun hastalarda değerlendirilebilir.

Hangi tedavinin seçileceği hastanın yaşı, genel sağlık durumu, MR bulguları, ağrının özellikleri ve daha önce uygulanan tedavilere göre belirlenir.

Gasser RF işlemi nasıl yapılır?

Hasta genellikle sırtüstü pozisyonda yatırılır.

İşlem bölgesine lokal anestezi uygulanır ve gerekli durumlarda sedasyon kullanılabilir.

Özel iğne röntgen görüntüleme eşliğinde Gasser ganglion bölgesine ilerletilir.

İğnenin doğru konumda olduğu kontrol edildikten sonra sinirin hangi dalının ağrıdan sorumlu olduğunu belirlemeye yardımcı olan testler yapılabilir.

Daha sonra uygun hastalarda radyofrekans uygulaması gerçekleştirilir.

İşlem sonrasında hasta genellikle kısa süre gözlem altında tutulur.

Gasser RF tedavisi ağrıyı tamamen geçirir mi?

Amaç ağrı ataklarının azaltılması veya ortadan kaldırılmasıdır, ancak her hastada aynı sonuç elde edilmez.

Bazı hastalarda uzun süreli rahatlama sağlanabilirken bazı hastalarda ağrı zaman içerisinde tekrar ortaya çıkabilir.

Trigeminal nevralji tekrarlayabilen bir hastalık olduğu için uzun dönem takip önemlidir.

Gasser RF tedavisinin riskleri var mı?

Her girişimsel tedavide olduğu gibi Gasser RF’nin de riskleri vardır.

İşlem sonrasında yüzde uyuşma veya his değişikliği meydana gelebilir. Nadiren çiğneme kaslarında güçsüzlük veya başka sinir sistemi sorunları görülebilir.

Bu nedenle işlem öncesinde beklenen fayda ve olası riskler hasta ile ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.

Trigeminal nevraljide ameliyat gerekir mi?

Her hastada ameliyat gerekmez.

İlaç tedavisine yanıt veren hastalarda ilaç tedavisi yeterli olabilir.

İlaç tedavisinin yetersiz kaldığı hastalarda ise Gasser ganglion RF, balonla bası tedavisi, gliserol enjeksiyonu veya mikrovasküler dekompresyon ameliyatı gibi farklı tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.

Hangi yöntemin uygun olduğu hastaya özel olarak belirlenir.

Kısaca

Trigeminal nevralji, yüzde elektrik çarpması veya şimşek çakar gibi çok şiddetli, kısa süreli ağrı ataklarına neden olan bir sinir hastalığıdır.

İlk tedavi genellikle ilaçlardır. İlaçların yeterli olmadığı veya yan etkiler nedeniyle kullanılamadığı uygun hastalarda Gasser ganglion radyofrekans tedavisi önemli bir girişimsel seçenek olabilir.

Gasser RF tedavisinde, trigeminal sinirin ağrı sinyallerinin toplandığı bölgeye görüntüleme eşliğinde ulaşılarak kontrollü radyofrekans enerjisi uygulanır ve ağrı iletiminin azaltılması hedeflenir.

Amaç hastanın ağrı ataklarını azaltmak, yemek yemesini, konuşmasını ve günlük yaşamını daha rahat sürdürebilmesini sağlamaktır. Dr. Erkan TEYİN