Sırt (Torakal Bölge) Ağrısı ve Nedenleri
Sırt ağrısı, boyun ile bel arasındaki torakal omurga bölgesinde ortaya çıkan ağrıdır. Günlük yaşamda uzun süre oturma, yanlış duruş, kas zorlanması ve stres gibi basit nedenlerle oluşabileceği gibi; omurga eklemleri, diskler, sinirler, kaburgalar ve bazı iç organlardan kaynaklanan hastalıklar da sırt ağrısına yol açabilir.
Bu nedenle özellikle uzun süren, şiddetlenen veya tekrarlayan sırt ağrılarında ağrının kaynağının belirlenmesi önemlidir.
Sırt Ağrısının Sık Görülen Nedenleri
Kas ve Miyofasiyal Ağrı
Sırt ağrısının en sık nedenlerinden biri kas ve kasların çevresindeki dokulardan kaynaklanan miyofasiyal ağrıdır.
Uzun süre bilgisayar başında oturmak, masa başında çalışmak, ağır kaldırmak, spor sırasında zorlanmak veya uzun süre aynı pozisyonda kalmak sırt kaslarında gerginliğe neden olabilir.
Kas içerisinde oluşan tetik noktalar, üzerine basıldığında belirgin ağrı oluşturabilir ve ağrı başka bölgelere yayılabilir.
Miyofasiyal sırt ağrısında:
- Kaslarda sertlik ve gerginlik
- Dokunmakla hassasiyet
- Kürek kemiği çevresinde ağrı
- Hareketle artan ağrı
- Yanma veya batma hissi
görülebilir.
Tedavide egzersiz, fizik tedavi, postür düzenlemesi, uygun ilaçlar ve seçilmiş hastalarda tetik nokta enjeksiyonları veya kuru iğneleme gibi yöntemler değerlendirilebilir.
Torakal Faset Eklem Ağrısı
Torakal omurların arka tarafında bulunan küçük eklemlere faset eklemleri denir.
Bu eklemlerde yaşa bağlı yıpranma, kireçlenme, aşırı yüklenme veya travma sonucunda ağrı oluşabilir.
Faset kaynaklı sırt ağrısı genellikle omurganın bir veya iki yanında hissedilir. Dönme, geriye doğru eğilme veya uzun süre aynı pozisyonda kalma ile artabilir.
Ağrı bazen kaburgaların çevresine veya göğüs duvarına doğru yayılabilir.
Uygun hastalarda ağrının faset eklemlerinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını değerlendirmek için medial dal blokları yapılabilir. Tanısal bloklara olumlu yanıt veren seçilmiş hastalarda radyofrekans tedavisi düşünülebilir.
Torakal Disk Kaynaklı Ağrı
Torakal omurlar arasındaki diskler omurganın hareketini ve yük taşımasını sağlar.
Diskte meydana gelen yapısal bozukluklar veya fıtıklaşma bazı hastalarda sırt ağrısına neden olabilir.
Torakal disk hernisi, boyun ve bel fıtığına göre daha nadir görülür.
Disk kaynaklı ağrı sırtta hissedilebileceği gibi kaburgaların çevresine ve göğüs kafesine doğru yayılan bir ağrı şeklinde de ortaya çıkabilir.
Ancak MR’da görülen her disk protrüzyonu veya fıtık ağrının nedeni değildir. Görüntüleme bulguları mutlaka hastanın şikâyetleri ve muayene sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Torakal Sinir Kaynaklı Ağrı
Torakal bölgede bulunan sinirlerin etkilenmesi veya sıkışması, kaburgaların çevresinde kuşak şeklinde ilerleyen ağrıya neden olabilir.
Bu ağrı:
- Yanma
- Elektriklenme
- Batma
- İğnelenme
- Uyuşma
- Ciltte aşırı hassasiyet
şeklinde hissedilebilir.
Sinir kaynaklı ağrı özellikle zona (herpes zoster) sonrasında da ortaya çıkabilir. Zona döküntüsü geçtikten sonra devam eden bu ağrıya postherpetik nevralji denir.
Nöropatik ağrılarda klasik ağrı kesicilerin yanında gabapentin, pregabalin, duloksetin gibi adjuvan ilaçlar uygun hastalarda değerlendirilebilir.
Kaburga ve Göğüs Duvarından Kaynaklanan Ağrılar
Sırt ağrısı bazen omurgadan değil, kaburga ve göğüs duvarındaki yapılardan kaynaklanabilir.
Travma, kas zorlanması, kaburga eklemlerindeki problemler veya sinir irritasyonu sırtın yan tarafında ağrı oluşturabilir.
Öksürmek, derin nefes almak veya gövde hareketleriyle artan ağrılarda kaburga ve göğüs duvarı kaynakları da değerlendirilmelidir.
Osteoporoz ve Omurga Çökme Kırıkları
Özellikle ileri yaşlarda ve kemik yoğunluğu azalmış kişilerde omurga kemiklerinde kompresyon kırıkları gelişebilir.
Bu kırıklar bazen belirgin bir travma olmadan bile ortaya çıkabilir.
Ani başlayan, özellikle hareket etmekle artan sırt ağrısı ve kamburlaşma gelişmesi durumunda omurga çökme kırığı araştırılmalıdır.
Uygun hastalarda vertebroplasti veya kifoplasti gibi girişimsel tedaviler değerlendirilebilir.
Omurga Metastazları
Kanser öyküsü bulunan kişilerde yeni başlayan veya giderek artan sırt ağrısı mutlaka değerlendirilmelidir.
Özellikle meme, akciğer, prostat, böbrek ve diğer bazı kanserler omurga kemiklerine metastaz yapabilir.
Gece artan, sürekli devam eden ve giderek şiddetlenen sırt ağrısı omurga metastazlarının belirtilerinden biri olabilir.
Omurga metastazlarında tedavi; kanserin türüne, metastazın yerine, omurganın stabilitesine ve varsa sinir veya omurilik basısına göre planlanır.
Gerekli durumlarda radyoterapi, cerrahi tedavi, vertebroplasti/kifoplasti, sinir blokları, epidural veya intratekal ağrı tedavileri gibi seçenekler değerlendirilebilir.
Sırt Ağrısı Her Zaman Omurgadan Kaynaklanmaz
Sırt bölgesinde hissedilen ağrının nedeni bazen omurga dışındaki organlar olabilir.
Özellikle ani başlayan veya göğüs ağrısıyla birlikte olan sırt ağrılarında kalp ve damar hastalıkları dikkate alınmalıdır.
Akciğer, yemek borusu, mide, safra kesesi, böbrek ve diğer iç organlarla ilişkili bazı hastalıklar da sırta vuran ağrı oluşturabilir.
Bu nedenle yeni başlayan ve nedeni açıklanamayan sırt ağrısının yalnızca “kas ağrısı” olduğu düşünülmemelidir.
Sırt Ağrısında Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Sırt ağrınız:
- Uzun süredir devam ediyorsa,
- Giderek şiddetleniyorsa,
- Gece uykudan uyandırıyorsa,
- Açıklanamayan kilo kaybı varsa,
- Ateş eşlik ediyorsa,
- Travma sonrasında başladıysa,
- Kanser öyküsü varsa,
- Kollarda veya bacaklarda uyuşma ya da güç kaybı varsa,
- Yürüme bozukluğu geliştiyse,
mutlaka tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.
Göğüs ağrısı, nefes darlığı, soğuk terleme veya ani başlayan çok şiddetli sırt ağrısı varsa acil değerlendirme gerekebilir.
Sırt Ağrısı Nasıl Tedavi Edilir?
Sırt ağrısının tedavisi ağrının nedenine göre belirlenir.
Kas kaynaklı ağrılarda egzersiz, fizik tedavi, postür düzenlemesi ve ilaç tedavileri uygulanabilir.
Faset eklem kaynaklı ağrılarda medial dal blokları ve uygun hastalarda radyofrekans tedavisi değerlendirilebilir.
Sinir kaynaklı ağrılarda nöropatik ağrı ilaçları ve gerektiğinde sinir blokları kullanılabilir.
Omurga çökme kırıklarında vertebroplasti veya kifoplasti, uygun metastatik hastalarda ise kanser tedavilerine ek olarak çeşitli girişimsel ağrı tedavileri gündeme gelebilir.
Unutmayın
Her sırt ağrısı kas ağrısı değildir. Her MR bulgusu da ağrının nedeni değildir.
Sırt ağrısında doğru tedavinin seçilebilmesi için öncelikle ağrının kas, faset eklem, disk, sinir, kaburga, omurga veya iç organ kaynaklı olup olmadığı belirlenmelidir. Dr. Erkan TEYİN