Eklem İçi Kök Hücre, PRP ve Viskosupleman Tedavileri

Diz ve diğer eklemlerde kireçlenmeye bağlı ağrı, ilaç, egzersiz ve fizik tedaviye rağmen devam edebilir. Bu durumda eklem içine uygulanan viskosupleman, PRP ve kök hücre tedavileri bazı hastalarda ağrının azaltılması ve hareket kabiliyetinin artırılması amacıyla kullanılabilir.

Ancak bu tedavilerin etkileri aynı değildir. Özellikle kök hücre tedavileri hakkında internette bilimsel kanıtların üzerinde iddialar bulunabilmektedir. Güncel bilimsel çalışmalar değerlendirildiğinde daha gerçekçi bir tablo ortaya çıkmaktadır.

Viskosupleman nedir?

Viskosupleman, halk arasında “eklem sıvısı iğnesi” olarak bilinen, çoğunlukla hyalüronik asit içeren ilaçların eklem içine uygulanmasıdır.

Hyalüronik asit eklem sıvısında doğal olarak bulunan bir maddedir. Eklem içine uygulandığında eklemin kayganlığını desteklemeyi ve ağrıyı azaltmayı amaçlar.

Özellikle diz kireçlenmesinde kullanılmaktadır.

Ancak viskosupleman tedavisinin amacı yeni kıkırdak oluşturmak değildir. Daha çok ağrı ve hareket şikâyetlerini azaltmaya yönelik bir tedavidir.

PRP nedir?

PRP (trombositten zengin plazma), kişinin kendi kanından hazırlanan ve trombositlerden zenginleştirilen plazmanın eklem içine verilmesidir.

Trombositlerin içerdiği çeşitli biyolojik maddelerin ağrı ve eklem dokusundaki iyileşme süreçlerini etkileyebileceği düşünülmektedir.

Diz kireçlenmesinde PRP ile ilgili çok sayıda bilimsel çalışma bulunmaktadır. Bazı çalışmalarda PRP’nin hyalüronik aside göre daha uzun süreli ağrı ve fonksiyon iyileşmesi sağlayabildiği gösterilmiştir.

Ancak PRP’nin sonucu; hastanın yaşı, kireçlenmenin derecesi ve kullanılan PRP’nin hazırlanma özellikleri gibi birçok faktöre bağlıdır.

Kök hücre tedavisi nedir?

Kök hücre tedavilerinde çoğunlukla mezenkimal kök hücreler kullanılmaktadır. Bu hücreler farklı kaynaklardan elde edilebilir.

Tedavinin amacı yalnızca ağrıyı azaltmak değil, aynı zamanda eklem içerisindeki hasarlı dokuların iyileşmesini destekleyebilecek biyolojik bir etki oluşturmaktır.

Bu nedenle kök hücre tedavileri, özellikle kıkırdak hasarı ve diz kireçlenmesi açısından yoğun şekilde araştırılmaktadır.

Kök hücre tedavisinin başarı şansı nedir?

Burada gerçekçi olmak gerekir.

Bilimsel çalışmalar, bazı kök hücre uygulamalarının diz kireçlenmesi olan hastalarda ağrı ve hareket açısından fayda sağlayabildiğini göstermektedir.

Ancak farklı kök hücre kaynakları ve farklı uygulama yöntemleri kullanıldığı için “kök hücre tedavisinin başarı oranı %80 veya %90’dır” şeklinde tek bir oran vermek bilimsel olarak doğru değildir.

Daha önemlisi, kök hücre tedavisinin kireçlenmiş kıkırdağı kesin olarak yeniden oluşturduğu henüz kanıtlanmış değildir.

Bazı bilimsel çalışmalarda kıkırdak yapısında olumlu değişiklikler bildirilse de bunun her hastada gerçekleştiği ve uzun yıllar devam ettiği gösterilmiş değildir.

Bu nedenle kök hücre tedavisini:

“Kesin kıkırdak yenileyen tedavi”

yerine,

“Ağrı ve eklem fonksiyonlarında iyileşme sağlayabilen, kıkırdak üzerindeki etkileri halen araştırılan biyolojik bir tedavi”

olarak tanımlamak daha doğrudur.

PRP mi, hyalüronik asit mi, kök hücre mi?

Her hastada aynı tedavi en iyi sonucu vermez.

Hyalüronik asit (viskosupleman):
Eklem sıvısının özelliklerini destekleyerek ağrıyı azaltmayı amaçlar.

PRP:
Özellikle diz kireçlenmesinde ağrı ve hareket açısından fayda sağlayabilir. Bazı bilimsel çalışmalarda hyalüronik aside göre daha iyi sonuçlar bildirilmiştir.

Kök hücre:
Daha güçlü bir biyolojik iyileşme potansiyeli nedeniyle araştırılmaktadır. Bazı çalışmalarda PRP veya hyalüronik aside göre olumlu sonuçlar bildirilse de uzun dönem sonuçları ve gerçek kıkırdak yenileme etkisi henüz kesinleşmemiştir.

Bu nedenle “en iyi enjeksiyon tedavisi kesin olarak kök hücredir” demek doğru değildir.

Kök hücre tedavisi diz protezini ortadan kaldırır mı?

Bugünkü bilimsel bilgilerle böyle bir garanti verilemez.

Kök hücre tedavisi bazı hastalarda ağrıyı azaltabilir ve fonksiyonları iyileştirebilir. Ancak ileri derecede diz kireçlenmesinde hasarlı eklemi tamamen normal hale getirdiği veya diz protezi gereksinimini kesin olarak ortadan kaldırdığı gösterilmiş değildir.

Bu nedenle hastanın kireçlenme derecesi, yaşı, kilosu, hareket kapasitesi ve diğer tedavilere verdiği yanıt birlikte değerlendirilmelidir.