Vertebroplasti Nedir? Omurga Kırığının Tedavisi
Vertebroplasti, özellikle kemik erimesine (osteoporoz) bağlı omurga kırıklarında ortaya çıkan ağrının azaltılması ve kırık omurun sağlamlaştırılması amacıyla uygulanan, ciltte küçük bir girişle yapılan bir tedavi yöntemidir.
Halk arasında bazen “omurga kırığına kemik çimentosu uygulaması” veya “omurga kırığı iğne tedavisi” olarak ifade edilir.
Vertebroplastide kırılan omurun içerisine özel bir iğneyle girilir ve kemik çimentosu olarak bilinen özel bir madde kontrollü şekilde uygulanır. Çimentonun sertleşmesiyle kırık omurun sağlamlaştırılması ve ağrının azaltılması amaçlanır.
Omurga kırığı neden olur?
Omurga kırıklarının en sık nedenlerinden biri özellikle ileri yaşlarda görülen kemik erimesidir (osteoporoz).
Kemik erimesi bulunan kişilerde omurlar zayıflar. Bazen basit bir düşme, eğilme, ağır kaldırma veya günlük yaşam sırasında oluşan küçük bir zorlanma bile omurun çökmesine neden olabilir.
Bu kırıklara omurga çökme kırığı veya omurga kompresyon kırığı denir.
Omurga kırığı özellikle sırt ve bel bölgesinde;
- Şiddetli sırt veya bel ağrısı,
- Ayağa kalkarken artan ağrı,
- Hareket etmekte zorlanma,
- Öne doğru eğilmede artış,
- Boyda kısalma
gibi şikâyetlere neden olabilir.
Vertebroplasti nasıl yapılır?
Vertebroplasti, röntgen veya bilgisayarlı görüntüleme eşliğinde uygulanır.
Öncelikle işlem yapılacak bölge uyuşturulur. Daha sonra özel bir iğne, ciltte küçük bir girişten geçirilerek kırılmış omurun içerisine ilerletilir.
İğnenin doğru yerde olduğu görüntüleme ile kontrol edildikten sonra kemik çimentosu omurun içerisine kontrollü şekilde verilir.
Kemik çimentosu kısa sürede sertleşerek kırık omurun güçlendirilmesine yardımcı olur.
İşlemin amacı, kırık omurun içerisindeki ağrıya neden olan hareketleri azaltmak ve omurun dayanıklılığını artırmaktır.
Vertebroplasti kimlere yapılabilir?
Vertebroplasti özellikle;
- Kemik erimesine bağlı omurga kırığı bulunan,
- Kırık nedeniyle şiddetli ve devam eden sırt veya bel ağrısı olan,
- Ağrı nedeniyle yürümekte ve günlük yaşamını sürdürmekte zorlanan,
- İlaç tedavisi, hareket düzenlemesi ve diğer ameliyatsız tedavilere rağmen yeterli düzelme sağlanamayan
uygun hastalarda tedavi seçeneklerinden biri olarak değerlendirilebilir.
Ancak her omurga kırığında vertebroplasti yapılması gerekmez.
Hastanın kırığının yaşı, şekli ve yerleşimi ile ağrının gerçekten kırıkla ilişkili olup olmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
Vertebroplasti omurga kırığını iyileştirir mi?
Vertebroplastinin temel amacı kırık omuru kemik çimentosuyla içeriden güçlendirmek ve ağrıyı azaltmaktır.
İşlem, kırığın oluşmasına neden olan kemik erimesini tedavi etmez.
Bu nedenle özellikle osteoporozu bulunan hastalarda kemik yoğunluğunun değerlendirilmesi ve kemik erimesine yönelik tedavinin planlanması önemlidir.
Vertebroplasti ile kifoplasti arasındaki fark nedir?
Her iki yöntemde de kırılmış omurun içerisine kemik çimentosu verilerek omurun güçlendirilmesi amaçlanır.
Vertebroplastide kemik çimentosu doğrudan kırık omurun içerisine verilir.
Kifoplastide ise öncelikle omurun içerisinde özel bir balon şişirilerek boşluk oluşturulabilir ve omurun yüksekliğinin kısmen düzeltilmesi amaçlanabilir. Daha sonra bu boşluğa kemik çimentosu verilir.
Hangi yöntemin uygun olduğu hastanın kırığının özelliklerine göre belirlenir.
Vertebroplasti ağrıyı azaltır mı?
Uygun hastalarda vertebroplasti sonrasında ağrıda belirgin azalma ve hareket kabiliyetinde artış görülebilir.
Ancak bilimsel çalışmalar vertebroplastinin etkinliği konusunda geçmişten beri farklı sonuçlar ortaya koymuştur. Bu nedenle günümüzde hastanın doğru seçilmesi tedavinin en önemli noktalarından biridir.
Özellikle görüntüleme ile yeni veya devam eden ağrılı bir omurga kırığının gösterilmesi ve ağrının başka bir nedenden kaynaklanmadığının değerlendirilmesi önemlidir.
Vertebroplasti riskli midir?
Vertebroplasti küçük bir girişimle yapılmasına rağmen tamamen risksiz değildir.
En önemli risklerden biri kemik çimentosunun omurun dışına taşmasıdır. Çimento taşmalarının çoğu herhangi bir soruna yol açmaz. Ancak nadiren sinirlere veya omurilik kanalına doğru taşarak ciddi sorunlara neden olabilir.
Enfeksiyon, kanama ve sinir hasarı da nadir görülebilen komplikasyonlar arasındadır.
Bu nedenle işlem öncesinde hastanın görüntülemeleri ayrıntılı olarak incelenmeli ve işlem uygun görüntüleme yöntemleri eşliğinde yapılmalıdır.
Vertebroplasti sonrası ne olur?
Vertebroplasti sonrasında amaç, ağrının azaltılması ve hastanın daha rahat hareket edebilmesidir.
Ağrının azalması hastanın yeniden hareket etmesine yardımcı olabilir. Özellikle ileri yaşta uzun süre yatmak; kas kaybı, pıhtılaşma ve genel sağlık durumunda bozulma gibi sorunlara neden olabileceğinden, uygun hastalarda hareketliliğin yeniden sağlanması önemlidir.
Ancak tedavinin uzun vadeli başarısı için yalnızca kırığın tedavisi yeterli değildir.
Kemik erimesinin de tedavi edilmesi ve yeni kırıkların önlenmesi gerekir.
Omurga kırığı olan herkes vertebroplasti yaptırmalı mı?
Hayır.
Bazı omurga kırıkları ilaç tedavisi, uygun hareket, korse ve diğer ameliyatsız yöntemlerle iyileşebilir.
Vertebroplasti daha çok şiddetli ağrının devam ettiği, uygun görüntüleme bulgularının bulunduğu ve diğer tedavilere yeterli yanıt alınamayan seçilmiş hastalarda değerlendirilir.
Ayrıca omurilik veya sinirler üzerinde ciddi baskı oluşturan bazı kırıklarda farklı cerrahi tedaviler gerekebilir.
Kısaca
Vertebroplasti, özellikle kemik erimesine bağlı ağrılı omurga kırıklarında, kırılmış omurun içerisine kemik çimentosu verilerek omurun güçlendirilmesini ve ağrının azaltılmasını amaçlayan bir tedavi yöntemidir.
İşlem ciltte küçük bir girişten uygulanır ve görüntüleme yöntemleriyle kontrol edilir.
Doğru hastanın seçilmesi, kırığın görüntüleme ile değerlendirilmesi ve kemik erimesinin ayrıca tedavi edilmesi vertebroplasti tedavisinin önemli parçalarıdır.