Boyun, Sırt ve Bel Fıtığı ve Disk Kaynaklı Ağrılarda İntradiskal Radyofrekans Tedavisi
İntradiskal radyofrekans, omurlar arasındaki disklerden kaynaklandığı düşünülen ve uzun süredir devam eden boyun, sırt ve bel ağrılarının tedavisinde bazı seçilmiş hastalarda kullanılan girişimsel bir ağrı tedavisidir.
İşlemde, ağrının kaynağı olduğu düşünülen diske özel bir iğne ile ulaşılır ve radyofrekans enerjisiyle kontrollü uygulama yapılır.
Amaç, uygun hastalarda disk kaynaklı olduğu düşünülen ağrının azaltılması ve hastanın günlük yaşamının kolaylaştırılmasıdır.
İntradiskal radyofrekans cerrahi bir ameliyat değildir. Fıtığı mekanik olarak çıkarmaz ve diski eski haline getirmez.
Boyun, Sırt ve Bel Ağrısının Nedeni Disk Olabilir mi?
Boyun, sırt ve bel ağrılarının birçok farklı nedeni olabilir.
Kaslar, küçük eklemler, sinirler, omurlar ve omurlar arasındaki diskler ağrının kaynağı olabilir.
Disklerde zaman içinde oluşan yıpranma, çatlaklar veya fıtıklaşma bazı hastalarda uzun süre devam eden ağrıya neden olabilir.
Boyun bölgesindeki disk sorunları boyun ağrısının yanı sıra omuz ve kürek kemiği çevresinde ağrıya neden olabilir.
Sırt bölgesindeki disk sorunları sırt ve göğüs çevresinde ağrı oluşturabilir.
Bel bölgesindeki disk sorunları ise bel ağrısına, kalça ve bacaklara yayılan ağrıya neden olabilir.
Ancak MR’da fıtık veya disk yıpranması görülmesi, ağrının kesin olarak diskten kaynaklandığı anlamına gelmez.
Bu nedenle ağrının kaynağı;
- Hastanın şikâyetleri,
- Fizik ve nörolojik muayene,
- MR ve gerekli diğer görüntüleme yöntemleri,
- Ağrının yayılım şekli
birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.
İntradiskal Radyofrekans Nedir?
İntradiskal radyofrekans, ağrının kaynağı olduğu düşünülen omurlar arasındaki diske doğrudan uygulanan radyofrekans tedavisidir.
Radyofrekans, özel bir cihaz aracılığıyla kontrollü enerji verilmesini sağlar.
Uygulamanın amacı, diskin ağrıya neden olduğu düşünülen bölümlerindeki ağrı iletimini azaltmaktır.
Tedavinin uygulanma şekli boyun, sırt ve bel bölgesine göre değişebilir.
Özellikle boyun bölgesinde omurilik, sinirler ve önemli damarların yakınlığı nedeniyle işlem sırasında görüntüleme eşliğinde çok dikkatli ilerlemek gerekir.
İntradiskal radyofrekansın amacı ağrıyı azaltmaktır.
Bu tedavi;
- Fıtığı mekanik olarak çıkarmaz,
- Diski eski haline getirmez,
- Omurga yapısını değiştiren bir ameliyat değildir.
Boyun İntradiskal Radyofrekans
Servikal intradiskal radyofrekans, boyun omurları arasındaki diskten kaynaklandığı düşünülen kronik boyun ağrısında, uygun hastalarda değerlendirilebilen girişimsel bir tedavidir.
Boyun ağrısı bazen omuzlara, kürek kemiği çevresine veya kola doğru yayılabilir.
Ancak kola yayılan ağrı, uyuşma veya güç kaybı varsa öncelikle sinir basısı gibi başka nedenlerin değerlendirilmesi gerekir.
MR’da boyun fıtığı bulunması tek başına intradiskal radyofrekans yapılması için yeterli değildir.
Hastanın şikâyetleri ile muayene ve görüntüleme bulgularının birbiriyle uyumlu olması önemlidir.
Boyun intradiskal radyofrekans nasıl yapılır?
Hasta uygun pozisyonda yatırılır ve işlem bölgesi uyuşturulur.
Skopi adı verilen röntgen görüntüleme cihazı eşliğinde, özel bir iğne hedeflenen diske ilerletilir.
İğnenin konumu kontrol edildikten sonra planlanan radyofrekans uygulaması gerçekleştirilir.
Boyun bölgesinde omurilik ve sinir yapılarının yakınlığı nedeniyle işlemin deneyimli ekip tarafından ve uygun görüntüleme eşliğinde yapılması özellikle önemlidir.
Sırt İntradiskal Radyofrekans
Torakal intradiskal radyofrekans, sırt bölgesindeki diskten kaynaklandığı düşünülen kronik ağrılarda, uygun hastalarda değerlendirilebilecek girişimsel tedavilerden biridir.
Sırt ağrısının kaynağı her zaman disk değildir. Kaslar, eklemler, kaburgalar, sinirler ve diğer omurga yapıları da ağrıya neden olabilir.
Bu nedenle sırt MR’ında disk fıtığı veya disk yıpranması görülmesi tek başına tedavi için yeterli değildir.
Sırt intradiskal radyofrekans nasıl yapılır?
İşlem öncesinde uygulama bölgesi uyuşturulur.
Görüntüleme eşliğinde özel bir iğne hedeflenen diske ilerletilir.
İğnenin konumu kontrol edildikten sonra uygun görülen radyofrekans uygulaması yapılır.
Sırt bölgesinde akciğerler ve önemli damar yapıları gibi komşu anatomik yapıların bulunması nedeniyle işlem öncesinde ayrıntılı anatomik değerlendirme ve dikkatli görüntüleme önemlidir.
Bel İntradiskal Radyofrekans
Lomber intradiskal radyofrekans, bel bölgesindeki diskten kaynaklandığı düşünülen uzun süreli bel ağrılarında, seçilmiş hastalarda uygulanabilen girişimsel ağrı tedavilerinden biridir.
Bel ağrısı bazen kalça bölgesine ve bacağa doğru da yayılabilir.
Ancak bacak ağrısının belirgin olduğu hastalarda ağrının sinir kökü basısından kaynaklanıp kaynaklanmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle belirgin sinir basısı, ilerleyici güç kaybı veya cerrahi gerektiren başka bir durum varsa intradiskal radyofrekans uygun tedavi olmayabilir.
Bel intradiskal radyofrekans nasıl yapılır?
Hasta uygun pozisyonda yatırılır.
İşlem bölgesi lokal olarak uyuşturulur.
Skopi eşliğinde özel iğne hedeflenen diske ilerletilir.
İğnenin doğru konumu kontrol edildikten sonra planlanan radyofrekans uygulaması gerçekleştirilir.
İşlemin görüntüleme eşliğinde yapılması, hedeflenen bölgeye güvenli şekilde ulaşılması açısından önemlidir.
Kimlere İntradiskal Radyofrekans Yapılabilir?
Bu tedavi boyun, sırt veya bel fıtığı bulunan her hastaya uygulanmaz.
Özellikle;
- Uzun süredir devam eden ağrısı olan,
- Ağrının disk kaynaklı olabileceği düşünülen,
- İlaç tedavisi, egzersiz ve fizik tedavi gibi ameliyatsız tedavilerden yeterli fayda görmeyen,
- Şikâyetleri ile muayene ve MR bulguları birbiriyle uyumlu olan,
- Acil veya öncelikli cerrahi gerektiren belirgin sinir veya omurilik basısı bulunmayan
seçilmiş hastalarda tedavi seçeneklerinden biri olarak değerlendirilebilir.
Boyun, Sırt veya Bel Fıtığı Olan Herkes Bu Tedaviden Fayda Görür mü?
Hayır.
Bu nokta özellikle önemlidir.
MR görüntülerinde disk yıpranması ve fıtıklaşma toplumda oldukça sık görülür. Ancak bu bulgular her zaman ağrının nedeni değildir.
Örneğin hastada;
- Belirgin sinir basısı,
- İlerleyici güç kaybı,
- Omurilik basısı,
- Ciddi kanal darlığı,
- Cerrahi gerektiren başka bir omurga problemi
varsa farklı tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi gerekebilir.
Bu nedenle intradiskal radyofrekans kararı yalnızca MR görüntüsüne bakılarak verilmemelidir.
Tedavinin Amacı Nedir?
İntradiskal radyofrekans tedavisinin temel amacı, disk kaynaklı olduğu düşünülen kronik ağrının azaltılmasıdır.
Ağrının azalmasıyla birlikte;
- Boyun, sırt veya bel hareketlerinin rahatlaması,
- Günlük aktivitelerin kolaylaşması,
- Ağrı nedeniyle oluşan hareket kısıtlılığının azalması,
- Egzersiz ve fizik tedaviye daha rahat devam edilebilmesi
amaçlanır.
Tedavi, hastanın yaşam kalitesini artırmaya yönelik bir ağrı tedavisidir.
Fıtığı ortadan kaldıran bir ameliyat değildir.
İşlem Ağrılı mıdır?
İşlem öncesinde uygulama bölgesi lokal olarak uyuşturulur.
İğnenin ilerletilmesi sırasında kısa süreli baskı, batma veya rahatsızlık hissedilebilir.
İşlemin yapıldığı bölgeye göre hissedilen rahatsızlığın derecesi değişebilir.
Görüntüleme eşliğinde kontrollü ilerlemek, hedeflenen bölgeye güvenli şekilde ulaşılması açısından önemlidir.
İntradiskal Radyofrekansın Riskleri Nelerdir?
Her tıbbi girişimde olduğu gibi intradiskal radyofrekansın da bazı riskleri vardır.
Bunlar arasında;
- İşlem bölgesinde geçici ağrı veya hassasiyet,
- Enfeksiyon,
- Kanama,
- Sinir yaralanması,
- Çevredeki yapıların zarar görmesi,
- Kullanılan ilaçlara bağlı istenmeyen etkiler
bulunabilir.
Nadir durumlarda daha ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
Riskler, işlemin yapıldığı bölgeye ve hastanın mevcut sağlık durumuna göre değişebilir.
Bu nedenle işlem öncesinde hastanın kullandığı ilaçlar, özellikle kan sulandırıcı ilaçlar, mevcut hastalıkları ve önceki tedavileri değerlendirilmelidir.
İntradiskal Radyofrekans Sonrasında Ne Yapılır?
İşlem sonrasında hastanın durumuna göre günlük aktivitelere kademeli olarak dönmesi önerilebilir.
Uzun vadeli sonuç açısından yalnızca ağrının azaltılması değil;
- Uygun boyun, sırt ve bel egzersizleri,
- Duruşun düzeltilmesi,
- Kasların güçlendirilmesi,
- Gerektiğinde fizik tedavi,
- Günlük yaşam alışkanlıklarının düzenlenmesi
de önemlidir.
Tedavi, hastanın genel tedavi planının bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
İntradiskal Radyofrekans ile Fıtık Ameliyatı Aynı Şey midir?
Hayır.
İntradiskal radyofrekans küçük bir girişimle uygulanan ağrı tedavisidir.
Fıtık ameliyatında ise sinir veya omurilik üzerindeki baskıyı ortadan kaldırmaya yönelik cerrahi işlem yapılır.
Bu nedenle iki tedavinin amacı aynı değildir.
İntradiskal radyofrekansın amacı ağrıyı azaltmak, fıtık ameliyatının amacı ise gerekli durumlarda sinir veya omurilik üzerindeki mekanik basıyı ortadan kaldırmaktır.
Boyun, Sırt ve Bel İntradiskal Radyofrekans Arasındaki Fark
| Bölge | Tıbbi adı | Tedavinin hedefi |
| Boyun | Servikal intradiskal RF | Disk kaynaklı olduğu düşünülen boyun ağrısı |
| Sırt | Torakal intradiskal RF | Disk kaynaklı olduğu düşünülen sırt ağrısı |
| Bel | Lomber intradiskal RF | Disk kaynaklı olduğu düşünülen bel ağrısı |
Her üç bölgede de tedavi kararı hastanın şikâyetleri, muayenesi ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
İntradiskal Radyofrekans Hakkında Önemli Bilgi
Boyun, sırt veya bel fıtığı olan her hastaya intradiskal radyofrekans uygulanmaz.
MR’da fıtık görülmesi tek başına tedavi nedeni değildir.
Öncelikle ağrının kaynağının gerçekten disk olup olmadığı ve hastada cerrahi gerektiren bir sinir veya omurilik basısı bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Uygun hastalarda intradiskal radyofrekans, kronik ve disk kaynaklı olduğu düşünülen ağrının tedavisinde değerlendirilebilecek girişimsel seçeneklerden biridir.
Doğru tanı, doğru tedavinin ilk adımıdır.