Pudendal Sinir Bloğu ve Radyofrekans (RF) Tedavisi
Pudendal sinir bloğu, özellikle makat çevresinde, kasık bölgesinde ve cinsel organların bulunduğu bölgede ortaya çıkan bazı sinir kaynaklı ağrıların tedavisinde kullanılan bir yöntemdir.
Pudendal sinir, makat çevresinin, cinsel organların bulunduğu bölgenin ve makat ile cinsel organlar arasındaki alanın duyusunu taşıyan önemli sinirlerden biridir.
Bu sinirin sıkışması, tahriş olması veya aşırı hassaslaşması; yanma, batma, elektrik çarpması, iğnelenme veya keskin ağrı gibi şikâyetlere neden olabilir.
Bu duruma pudendal nevralji adı verilir.
Uygun hastalarda pudendal sinir bloğu ile ağrının azaltılması ve ağrının bu sinirden kaynaklanıp kaynaklanmadığının anlaşılmasına yardımcı olunabilir. Bazı hastalarda ise daha uzun süreli ağrı kontrolü amacıyla pudendal sinir radyofrekans (RF) tedavisi uygulanabilir.
Pudendal sinir nedir?
Pudendal sinir, bel bölgesinden aşağıya doğru ilerleyerek makat, cinsel organların bulunduğu bölge ve bu bölgelerin arasındaki alanın duyusunu taşıyan sinirlerden biridir.
Bu nedenle pudendal sinirde meydana gelen bir sorun, başka bir hastalık olmamasına rağmen bu bölgelerde şiddetli ve uzun süren ağrılara yol açabilir.
Pudendal nevralji nedir?
Pudendal nevralji, pudendal sinirin sıkışması, tahriş olması veya aşırı hassaslaşması sonucunda ortaya çıkabilen bir sinir ağrısıdır.
Hastalar ağrıyı genellikle;
- Yanma,
- Batma,
- Elektrik çarpması,
- İğnelenme,
- Keskin veya bıçak saplanır gibi ağrı
şeklinde tarif eder.
Pudendal nevraljinin önemli özelliklerinden biri uzun süre oturmakla ağrının artabilmesidir.
Bazı hastalar sandalyede veya araçta uzun süre oturamaz. Ayağa kalkmak veya uzanmak ağrıyı azaltabilir.
Pudendal sinir ağrısının belirtileri nelerdir?
Pudendal sinir kaynaklı ağrıda;
- Makat çevresinde yanma veya batma,
- Cinsel organların bulunduğu bölgede ağrı veya yanma,
- Makat ile cinsel organlar arasındaki bölgede ağrı,
- Uzun süre oturunca artan ağrı,
- Elektrik çarpması şeklinde ağrı,
- Bölgede aşırı hassasiyet,
- Bazı hastalarda idrar yaparken veya dışkılama sırasında artabilen ağrı
görülebilir.
Bu belirtiler kişiden kişiye değişebilir.
Bu şikâyetlerin bulunması tek başına pudendal nevralji tanısı koydurmaz. Benzer şikâyetlere neden olabilecek başka hastalıkların da araştırılması gerekir.
Pudendal sinir bloğu kimlere yapılabilir?
Pudendal sinir bloğu özellikle;
- Uzun süredir devam eden makat çevresi ağrısı,
- Oturmakla artan ağrı,
- Cinsel organların bulunduğu bölgede yanma veya batma,
- Makat ile cinsel organlar arasındaki bölgede sinir ağrısı,
- Pudendal nevralji şüphesi
bulunan uygun hastalarda değerlendirilebilir.
Ancak her makat, kasık veya cinsel bölge ağrısı pudendal sinirden kaynaklanmaz.
Hemoroid, makat çatlağı, enfeksiyon, idrar yolları hastalıkları, kadınlarda jinekolojik hastalıklar, erkeklerde ürolojik hastalıklar ve kas kaynaklı ağrılar da benzer şikâyetlere neden olabilir.
Bu nedenle öncelikle ağrının nedeni araştırılmalıdır.
Pudendal sinir bloğu nasıl yapılır?
İşlem sırasında hasta uygun pozisyonda yatırılır.
Uygulama bölgesi lokal olarak uyuşturulur. Daha sonra ultrason veya röntgen (skopi) eşliğinde ince bir iğne pudendal sinirin bulunduğu bölgeye ilerletilir.
İğnenin doğru yerde olduğu kontrol edildikten sonra sinirin çevresine uygun ilaç uygulanır.
İşlemin iki önemli amacı olabilir:
1. Ağrıyı azaltmak
2. Ağrının pudendal sinirden kaynaklanıp kaynaklanmadığını değerlendirmek
Bu nedenle pudendal sinir bloğu bazı hastalarda hem tedavi hem de tanıya yardımcı bir işlem olarak kullanılabilir.
Pudendal sinir RF tedavisi nedir?
Bazı hastalarda pudendal sinir bloğu ile belirgin ancak geçici bir rahatlama sağlanabilir.
Bu hastalarda ağrının pudendal sinirle ilişkili olduğu düşünülüyorsa, daha uzun süreli ağrı kontrolü amacıyla radyofrekans (RF) tedavisi değerlendirilebilir.
RF tedavisinde özel bir iğne aracılığıyla sinirin bulunduğu bölgeye kontrollü radyofrekans enerjisi uygulanır.
Amaç ağrı sinyallerinin iletimini azaltmaktır.
Pudendal sinir RF siniri yakar mı?
Halk arasında radyofrekans tedavileri için “sinir yakma” ifadesi kullanılabilir.
Ancak kullanılan yönteme göre işlem farklı şekilde uygulanabilir.
Özellikle pulsed radyofrekans (darbeli radyofrekans) yönteminde amaç siniri yüksek sıcaklıkla tahrip etmek değildir.
Kontrollü enerji darbeleri verilerek sinirin ağrı iletiminin azaltılması hedeflenir.
Bu nedenle hastaya basitçe:
“Amaç siniri yok etmek değil, ağrı sinyallerini azaltmaktır.”
şeklinde anlatılabilir.
Pudendal sinir bloğu ile RF arasındaki fark nedir?
Pudendal sinir bloğunda sinirin çevresine ilaç verilerek ağrı geçici olarak azaltılmaya çalışılır.
Pudendal sinir RF tedavisinde ise kontrollü radyofrekans enerjisi kullanılarak ağrı iletiminin daha uzun süreli azaltılması amaçlanır.
Kısaca:
Sinir bloğu → ilaçla geçici ağrı kontrolü
RF tedavisi → kontrollü enerjiyle daha uzun süreli ağrı kontrolü
Ancak RF tedavisi her hastaya uygun değildir.
Pudendal sinir tedavisi kadınlarda ve erkeklerde yapılabilir mi?
Evet.
Pudendal sinir hem kadınlarda hem erkeklerde bulunur.
Kadınlarda veya erkeklerde makat çevresinde, kasıkta veya cinsel organların bulunduğu bölgede sinir kaynaklı ağrı varsa pudendal sinir tedavileri değerlendirilebilir.
Tedavi kararı hastanın cinsiyetinden çok ağrının nedeni, muayene bulguları ve şikâyetlerin özelliklerine göre verilir.
Pudendal sinir tedavisi ağrıyı tamamen geçirir mi?
Her hastada tamamen geçirmez.
Tedavinin amacı ağrıyı mümkün olduğunca azaltmak ve hastanın günlük yaşamını kolaylaştırmaktır.
Eğer pudendal sinirin gerçekten sıkışmasına neden olan bir durum varsa, yalnızca ağrıyı azaltmak yeterli olmayabilir. Sinirin neden sıkıştığı veya tahriş olduğu da araştırılmalıdır.
Bu nedenle RF tedavisi, uygun hastalarda daha geniş bir tedavi planının parçası olabilir.
İşlem ağrılı mıdır?
İşlem öncesinde uygulama bölgesi lokal olarak uyuşturulur.
İğnenin ilerletilmesi sırasında kısa süreli baskı veya rahatsızlık hissedilebilir.
İşlem sonrasında uygulama bölgesinde birkaç gün sürebilen hassasiyet veya ağrı oluşabilir.
Pudendal sinir bloğu ve RF tedavisinin riskleri nelerdir?
Her tıbbi işlem gibi bu tedavilerin de bazı riskleri vardır.
İğnenin girdiği bölgede;
- Ağrı,
- Kanama,
- Enfeksiyon,
- Geçici uyuşma,
- Sinir hassasiyeti
görülebilir.
Pudendal sinir önemli damar ve sinir yapılarına yakın bulunduğundan, işlemin görüntüleme eşliğinde ve deneyimli bir hekim tarafından yapılması önemlidir.
Tedaviden sonra ne yapılır?
Tedavinin amacı yalnızca ağrıyı azaltmak değildir.
Ağrı kontrol altına alındığında hastanın günlük yaşamına daha rahat dönmesi hedeflenir.
Bazı hastalarda pelvik taban kaslarında gerginlik de ağrıya eşlik edebilir. Böyle durumlarda uygun egzersizler ve pelvik taban fizik tedavisi tedavi planına eklenebilir.
Kısaca
Pudendal sinir bloğu, makat çevresinde, kasıkta ve cinsel organların bulunduğu bölgede pudendal sinir kaynaklı olduğu düşünülen ağrıların tedavisinde kullanılan bir yöntemdir.
Özellikle oturmakla artan, yanma, batma veya elektrik çarpması şeklindeki ağrılarda pudendal nevralji araştırılabilir.
Pudendal sinir RF tedavisi ise uygun hastalarda ağrı sinyallerini daha uzun süreli azaltmayı amaçlayan bir girişimsel ağrı tedavisidir.
Her makat veya kasık ağrısı pudendal sinir kaynaklı değildir. Doğru tanı ve doğru hasta seçimi tedavinin en önemli aşamasıdır.