Nükleoplasti Nedir?
Boyun, Sırt ve Bel Fıtığında Nükleoplasti Tedavisi
Nükleoplasti, boyun, sırt ve bel omurları arasındaki bazı disk fıtıklarının tedavisinde kullanılabilen, ciltte küçük bir girişle uygulanan girişimsel bir tedavi yöntemidir.
Nükleoplastide amaç, özel bir iğne ile diskin içerisine ulaşarak diskin içindeki basıncı ve ağrıya neden olduğu düşünülen disk dokusunun bir bölümünü azaltmaktır.
Özellikle diskin dış kısmının bütünlüğünü büyük ölçüde koruduğu, sınırlı ve dışarı tamamen taşmamış fıtıklarda, uygun hastalarda tedavi seçeneklerinden biri olarak değerlendirilebilir.
Nükleoplasti; boyun, sırt ve bel bölgesinde farklı anatomik özellikler nedeniyle farklı tekniklerle uygulanabilir.
Boyun, Sırt ve Bel Fıtığı Nedir?
Omurların arasında, omurganın hareket etmesini ve yüklerin taşınmasını sağlayan diskler bulunur.
Diskin dış kısmında oluşan zayıflık veya yırtılma sonucunda iç bölümündeki dokunun dışarı doğru taşmasına disk fıtığı denir.
Fıtığın bulunduğu bölgeye göre farklı şikâyetler ortaya çıkabilir.
Boyun fıtığı
Boyun fıtığı;
- Boyun ağrısı,
- Omuz ve kürek kemiği çevresinde ağrı,
- Kola yayılan ağrı,
- El veya kolda uyuşma ve karıncalanma
gibi şikâyetlere neden olabilir.
Sırt fıtığı
Sırt bölgesindeki disk fıtıkları daha nadir görülür.
Sırt ve göğüs çevresinde ağrıya, bazı durumlarda sinir kökü etkilenmesine bağlı farklı şikâyetlere neden olabilir.
Bel fıtığı
Bel fıtığı;
- Bel ağrısı,
- Kalça ağrısı,
- Bacağa yayılan ağrı,
- Bacakta uyuşma ve karıncalanma
gibi şikâyetlere yol açabilir.
Ancak MR’da fıtık görülmesi, şikâyetlerin mutlaka bu fıtıktan kaynaklandığı anlamına gelmez.
Hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve MR görüntüleri birlikte değerlendirilmelidir.
Nükleoplasti Nasıl Yapılır?
Nükleoplasti sırasında işlem yapılacak bölge uyuşturulur.
Röntgen görüntüleme (skopi) eşliğinde, özel ve ince bir iğne hedeflenen diskin içerisine kontrollü şekilde ilerletilir.
İğnenin doğru konumda olduğu görüntüleme ile kontrol edilir.
Daha sonra iğnenin ucundaki özel sistem kullanılarak diskin içerisindeki sınırlı miktardaki doku etkilenir veya azaltılır.
Amaç, disk içerisindeki basıncı azaltmak ve uygun hastalarda fıtığın sinir üzerindeki etkisini hafifletmektir.
Koblation nükleoplasti olarak adlandırılan uygulamalarda, düşük sıcaklıklı plazma enerjisi kullanılarak disk dokusunun kontrollü şekilde azaltılması sağlanabilir.
İşlemin temel özelliği, açık ameliyatta olduğu gibi geniş bir cerrahi kesi yapılmamasıdır.
Boyun Nükleoplastisi
Servikal nükleoplasti, boyun omurları arasındaki bazı sınırlı disk fıtıklarının tedavisinde değerlendirilebilen bir girişimsel tedavidir.
Özellikle diskin dış kısmının büyük ölçüde korunduğu ve fıtığın tamamen dışarı çıkmadığı uygun hastalarda düşünülebilir.
Boyun bölgesinde omurilik, sinirler ve önemli damar yapıları bulunduğundan işlem öncesinde ayrıntılı değerlendirme yapılması önemlidir.
Büyük ve tamamen dışarı çıkmış disk parçalarında veya belirgin omurilik basısında nükleoplasti uygun olmayabilir.
Sırt Nükleoplastisi
Torakal nükleoplasti, sırt bölgesindeki disk fıtıklarında, uygun ve dikkatle seçilmiş hastalarda değerlendirilebilen bir girişimsel tedavidir.
Sırt bölgesindeki disk fıtıkları boyun ve bel fıtıklarına göre daha az görülür.
Bu nedenle sırt ağrısı bulunan bir hastada öncelikle ağrının gerçekten diskten kaynaklanıp kaynaklanmadığının belirlenmesi gerekir.
Sırt bölgesinde omurilik ve akciğerler gibi önemli anatomik yapıların yakınlığı nedeniyle işlem öncesi görüntülerin ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi özellikle önemlidir.
Bel Nükleoplastisi
Lomber nükleoplasti, bel bölgesindeki bazı sınırlı disk fıtıklarının tedavisinde kullanılabilen girişimsel bir yöntemdir.
Özellikle diskin dış kısmının tamamen bozulmadığı ve fıtığın sınırlı olduğu hastalarda değerlendirilebilir.
Bel fıtığı nedeniyle bacak ağrısı bulunan hastalarda öncelikle sinir üzerindeki baskının derecesi değerlendirilmelidir.
Belirgin sinir basısı, ilerleyici güç kaybı veya cerrahi gerektiren başka bir durum varsa nükleoplasti yerine farklı tedaviler, gerektiğinde cerrahi tedavi gündeme gelebilir.
Nükleoplasti Kimlere Yapılabilir?
Nükleoplasti her boyun, sırt veya bel fıtığı hastası için uygun değildir.
Özellikle;
- Boyun, sırt veya bel ağrısı ve/veya kola-bacağa yayılan ağrısı uzun süredir devam eden,
- İlaç, egzersiz ve fizik tedavi gibi ameliyatsız tedavilere yeterli yanıt vermeyen,
- MR görüntülerinde sınırlı ve dışarı tamamen taşmamış bir disk fıtığı bulunan,
- Şikâyetleri ile MR bulguları birbiriyle uyumlu olan,
- Acil cerrahi gerektiren ciddi sinir veya omurilik basısı bulunmayan
seçilmiş hastalarda nükleoplasti değerlendirilebilir.
Doğru hasta seçimi tedavinin en önemli aşamalarından biridir.
Her Boyun, Sırt veya Bel Fıtığı Nükleoplasti ile Tedavi Edilir mi?
Hayır.
Nükleoplasti hakkında bilinmesi gereken en önemli noktalardan biri budur.
Özellikle;
- Büyük disk fıtıkları,
- Tamamen dışarı çıkmış disk parçaları,
- Kopmuş veya serbestleşmiş disk parçaları,
- Belirgin omurilik basısı,
- İleri sinir basısı,
- İlerleyen güç kaybı,
- Acil cerrahi gerektiren durumlar
nükleoplasti için uygun olmayabilir.
Bu nedenle tedavi kararı yalnızca MR görüntüsüne bakılarak verilmemelidir.
Hastanın şikâyetleri, fizik ve nörolojik muayenesi ile MR görüntüleri birlikte değerlendirilmelidir.
Nükleoplasti Fıtığı Yok Eder mi?
Nükleoplastinin amacı fıtığı tamamen ortadan kaldırmak değildir.
Tedavide, diskin içerisindeki basıncın azaltılması ve uygun hastalarda fıtığın sinir üzerindeki etkisinin hafifletilmesi amaçlanır.
Bu nedenle hastaya “fıtığı tamamen yok eden bir işlem” şeklinde anlatılması doğru değildir.
Nükleoplasti, uygun hastalarda ağrının azaltılmasına yönelik bir tedavidir.
Nükleoplasti Ameliyatın Yerine Geçer mi?
Her zaman değil.
Nükleoplasti bazı uygun hastalarda açık cerrahiye alternatif olarak değerlendirilebilen daha küçük girişimli bir tedavi yöntemidir.
Ancak her fıtıkta ameliyatın alternatifi değildir.
Örneğin ciddi sinir veya omurilik basısı, ilerleyen güç kaybı veya büyük ve dışarı taşmış bir fıtık varsa cerrahi tedavi daha uygun olabilir.
Buna karşılık sınırlı, dışarı tamamen taşmamış disk fıtığı bulunan ve ameliyatsız tedavilere rağmen şikâyetleri devam eden bazı hastalarda nükleoplasti değerlendirilebilir.
Nükleoplasti Sonrasında Ne Beklenir?
Nükleoplastinin temel amacı boyun, sırt veya bel bölgesindeki ağrının ve uygun hastalarda kola veya bacağa yayılan ağrının azaltılmasıdır.
Ağrının azalmasıyla birlikte;
- Hareket etmek,
- Günlük aktiviteleri sürdürmek,
- Egzersiz yapmak,
- İş ve sosyal yaşama dönmek
kolaylaşabilir.
Tedavinin uzun dönem başarısı açısından doktorun önerdiği egzersizlerin yapılması, doğru duruş alışkanlıklarının kazanılması ve gerekli durumlarda fizik tedavinin uygulanması önemlidir.
Ancak her hastada aynı sonucu elde etmek mümkün değildir.
Nükleoplastinin Riskleri Nelerdir?
Nükleoplasti ciltte küçük bir girişle uygulanmasına rağmen tamamen risksiz değildir.
Nadir de olsa;
- Enfeksiyon,
- Disk iltihabı,
- Kanama,
- Sinir yaralanması,
- Çevredeki yapıların zarar görmesi
gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
Riskler, işlemin uygulandığı bölgeye göre değişebilir.
Özellikle boyun ve sırt bölgesinde omurilik ve diğer önemli anatomik yapıların yakınlığı nedeniyle işlemin uygun görüntüleme eşliğinde ve deneyimli bir ekip tarafından yapılması önemlidir.
İşlem öncesinde hastanın kullandığı ilaçlar, özellikle kan sulandırıcı ilaçlar ve mevcut hastalıkları değerlendirilmelidir.
Boyun, Sırt ve Bel Nükleoplastisi Arasındaki Fark
| Bölge | Tıbbi adı | Tedavinin hedefi |
| Boyun | Servikal nükleoplasti | Uygun boyun disk fıtıklarında disk dokusunu azaltmak |
| Sırt | Torakal nükleoplasti | Uygun sırt disk fıtıklarında disk dokusunu azaltmak |
| Bel | Lomber nükleoplasti | Uygun bel disk fıtıklarında disk dokusunu azaltmak |
Üç bölgede de temel prensip benzerdir; ancak anatomik yapı, fıtığın şekli, sinir ve omurilikle ilişkisi ve işlemin teknik özellikleri bölgeye göre farklılık gösterir.
Nükleoplasti Hakkında Önemli Bilgi
Boyun, sırt veya bel fıtığı olan her hastaya nükleoplasti uygulanmaz.
Özellikle sınırlı ve dışarı tamamen taşmamış disk fıtıklarında, diğer tedavilerden yeterli fayda görmeyen ve cerrahi gerektiren belirgin sinir veya omurilik basısı bulunmayan seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir.
Büyük, kopmuş veya tamamen dışarı çıkmış fıtıklarda ise farklı tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi gerekebilir.
Nükleoplasti kararı yalnızca MR görüntüsüne göre değil; hastanın şikâyetleri, muayenesi ve MR bulguları birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
Doğru tanı, doğru tedavinin ilk adımıdır.